Beschermt een diploma in Frankrijk nog tegen werkloosheid, en in hoeverre weegt de gekozen studierichting even zwaar als het opleidingsniveau? Recente gegevens van Insee over de arbeidsmarktpositie van jongeren die hun studie hebben afgerond, laten zien hoe groot de verschillen tussen studierichtingen en contractvormen zijn en hoe Frankrijk zich verhoudt tot andere Europese landen. In dit artikel bespreken we de belangrijkste indicatoren om studenten te helpen bij hun keuzes op het gebied van diploma’s en werk.
Werkgelegenheid per studierichting: verschillen die het opleidingsniveau niet laat zien
Opleidingsniveaus vergelijken (baccalauréat, licence, master) blijft de meest gebruikelijke aanpak. Insee biedt een gedetailleerder beeld: bij hetzelfde opleidingsniveau zijn de verschillen in werkgelegenheid tussen studierichtingen aanzienlijk. Onder afgestudeerden met een licence of licence professionnelle hebben studenten in handel en management duidelijk betere resultaten dan afgestudeerden in letteren en kunst.
Deze bevinding verandert de gebruikelijke kijk op de waarde van een diploma. Een bac+3 in management leidt niet tot dezelfde kansen als een bac+3 in kunst, en dat verschil verdwijnt niet na verloop van tijd. De onderstaande tabel geeft een overzicht van de belangrijkste indicatoren voor de arbeidsmarktpositie per profiel.
| Indicator | Jongeren die 1-4 jaar geleden zijn afgestudeerd | Jongeren die langer geleden zijn afgestudeerd | EU-gemiddelde (15-29 jaar) |
|---|---|---|---|
| Risico op werkloosheid | Hoger | Lager | Lager dan in Frankrijk |
| Aandeel tijdelijke contracten (CDD, uitzendwerk) | Hoger, maar sinds 2015 dalend | Lager | Lager dan in Frankrijk |
| Aandeel NEET-jongeren (zonder werk, opleiding of training) | Hoger in Frankrijk | – | Lager in de EU |
| Verschillen per studierichting (licence) | Gunstig voor management, ongunstig voor letteren/kunst | – | – |
Om het nieuws van EtudiEmploi over diploma’s en studierichtingen met goede baankansen te volgen, kun je deze gegevens combineren met ervaringen uit de praktijk om je studiekeuze verder aan te scherpen.
Arbeidsmarktpositie van jongeren in Frankrijk vergeleken met de Europese Unie
Volgens Insee lag de werkloosheid onder 15- tot 29-jarigen in 2024 hoger in Frankrijk dan in de Europese Unie. Het aandeel jongeren zonder werk, opleiding of training (NEET) volgde dezelfde trend. Ook hadden jonge werkenden in Frankrijk vaker een tijdelijk contract dan hun Europese leeftijdsgenoten.
Deze situatie is niet nieuw, maar houdt aan ondanks een geleidelijke verbetering sinds 2015. De werkloosheid onder jongeren die één tot vier jaar geleden zijn afgestudeerd, is daadwerkelijk gedaald. Ook het aandeel tijdelijke contracten in deze leeftijdsgroep is afgenomen.
Het verschil met het Europese gemiddelde roept vragen op over structurele belemmeringen op de Franse arbeidsmarkt:
- Vaker gebruik van CDD-contracten en uitzendwerk voor startersfuncties, waardoor de overstap naar een vast contract wordt vertraagd en het moeilijker wordt om een woning te huren of een lening af te sluiten
- Een hoger NEET-percentage dan het Europese gemiddelde, met name onder jongeren zonder diploma of uit studierichtingen met weinig baankansen
- Een starre arbeidsmarkt, waardoor de overgang van studie naar werk langer duurt dan elders in Europa
Werkend leren en een leerwerktraject in het hoger onderwijs: wat verandert er in 2025-2026?
De financiering van leerwerktrajecten is veranderd. Sinds juli 2025 moet de werkgever een financiële bijdrage betalen voor opleidingen op bac+3-niveau en hoger. Deze verandering beïnvloedt de afweging van bedrijven die studenten aannemen voor een leerwerktraject in een masteropleiding of aan een ingenieursopleiding.
De gesprekken over de overheidsfinanciering van leerwerktrajecten wijzen op mogelijke bezuinigingen. Voor studenten kan dit betekenen dat er in bepaalde richtingen binnen het hoger onderwijs minder leerwerkplekken beschikbaar komen.
De voorwaarden voor subsidies bij het aannemen van een leerling kunnen van jaar tot jaar veranderen. Studenten die een leerwerktraject overwegen, doen er goed aan de geldende regelingen te controleren wanneer ze naar een contract zoeken, want de regels kunnen soms veranderen tussen het ondertekenen van het contract en de start van het studiejaar.
Rechten van werkende studenten tijdens examens
Een juridisch punt verdient aandacht: werkende studenten hebben specifieke rechten om hun examens af te leggen. In een deeltijdcontract kunnen aanpassingen worden opgenomen en de werkgever mag een afwezigheid voor een universitair examen niet weigeren. Als de faculteit niet meewerkt, zijn er mogelijkheden om je rechten af te dwingen.
De invloed van kunstmatige intelligentie op beroepen voor pas afgestudeerden
Afgestudeerden in wiskunde en informatica passen hun strategie voor het zoeken naar werk al aan vanwege AI. Sommigen richten zich op vaardigheden die niet door automatisering worden overgenomen, zoals projectmanagement, klantrelaties en audits van geautomatiseerde systemen. Anderen specialiseren zich in het toezicht op of trainen van AI-modellen.
Een diploma alleen is niet langer voldoende om een vaste baan in de digitale sector te garanderen. Werkgevers hechten steeds meer waarde aan brede vaardigheden, lange stages en het vermogen om met AI-tools te werken in plaats van ermee te concurreren.
Voor studenten die nog studeren, zijn er drie concrete aandachtspunten:
- Kies een studierichting met aantoonbaar goede baankansen (management, techniek, gezondheidszorg) in plaats van alleen af te gaan op het prestige van het opleidingsniveau
- Kies bij voorkeur voor een leerwerktraject of lange stages om vóór het afstuderen ervaring op te doen, en houd daarbij rekening met veranderingen in de financiering
- Ontwikkel vaardigheden die AI aanvullen (kritisch denken, teams coördineren, communiceren) en waar vraag naar blijft, ongeacht de mate van automatisering
De studierichting weegt bij de kansen op een baan even zwaar als het opleidingsniveau. Uit gegevens van Insee blijkt dat Frankrijk op meerdere indicatoren voor de werkgelegenheid onder jongeren achterblijft bij het Europese gemiddelde, hoewel de trend verbetert. De hervormingen van de financiering van leerwerktrajecten in het hoger onderwijs vormen een extra factor om in de gaten te houden voor studenten die zich voorbereiden op de arbeidsmarkt.
